Dự án Khu dân cư kết hợp với chỉnh trang đô thị Sa Huỳnh: Liệu đồng muối Sa Huỳnh có bị xóa sổ?

Thứ tư - 10/04/2019 08:54 684 0
Năm 2018, UBND huyện Đức Phổ (Quảng Ngãi) đã có Quyết định phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu dân cư kết hợp với chỉnh trang đô thị Sa Huỳnh và đang xúc tiến việc đền bù, giải phóng mặt bằng để triển khai dự án.

Được biết, Dự án này do Công ty Cổ phần Đầu tư - Phát triển đô thị Ân Phú làm chủ đầu tư, với mục tiêu "xây dựng một khu đô thị văn minh, hiện đại đồng bộ với hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, gắn chặt với cảnh quan xung quanh, tạo diện mạo mới cho đô thị nhằm cải thiện chất lượng và môi trường sống cho người dân…". Tổng vốn đầu tư hơn 210 tỷ đồng, Dự án triển khai trên 20 ha xã Phổ Thạnh, phía Tây giáp quốc lộ 1, phía Đông giáp đầm nước mặn Sa Huỳnh. Trong đó, gần 4 ha là đất đã được xây dựng sẽ được nhà đầu tư chỉnh trang, gần 16 ha là đất ở xây dựng mới. Trên phần đất ở xây dựng mới, có hơn 10 ha chồng lấn lên ruộng muối của khoảng 50 hộ diêm dân Sa Huỳnh.
Dự án có chồng lấn không gian di sảnvăn hóa Sa Huỳnh?
Khu vực này, theo ông Cao Văn Chư – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL), tỉnh đang phối với Công ty Đoàn Ánh Dương khảo sát, xây dựng dự án Bảo tồn phát huy không gian văn hóa Sa Huỳnh và hướng tới lập thủ tục đề nghị Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận Di sản văn hóa thế giới. Được biết, năm 2018, UBND tỉnh Quảng Ngãi chỉ đạo Sở VHTTDL chủ trì phối hợp với UBND huyện Đức Phổ và các đơn vị liên quan bổ sung, hoàn thành hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích cấp quốc gia đặc biệt Di tích khảo cổ Văn hóa Sa huỳnh theo thẩm định của Bộ VHTTDL. Hiện nay, Bộ VHTTDL đang xem xét trình Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt. Vấn đề này cũng được Tiến sỹ Nguyễn Đăng Vũ, nguyên Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Quảng Ngãi thông tin thêm: “Khi còn làm lãnh đạo Sở, tôi đã tiến hành hoàn thiện lần một hồ sơ đề nghị Bộ VHTTDL công nhận không gian văn hóa Sa Huỳnh là di tích cấp quốc gia đặc biệt. Hội đồng Di sản quốc gia (Bộ VHTTDL) đã yêu cầu bổ sung không gian văn hóa Sa Huỳnh mở rộng đến đầm An Khê, giáp Hoài Nhơn (Bình Định), trong đó bao phủ cả diện tích cánh đồng muối Sa Huỳnh hiện tại”. Trong khi đó, Tiến sỹ khảo cổ học Đoàn Ngọc Khôi, người trực tiếp tham gia Đề án đề nghị Bộ VHTTDL công nhận Sa Huỳnh là Di sản quốc gia đặc biệt cũng cho biết, theo văn bản của Bộ VHTTDL chỉ đạo quy hoạch không gian di sản phải khoanh vào đồng muối vì liên quan đến đời sống cư dân Sa Huỳnh. 
Đồng muối Sa Huỳnh lo bị “xóa sổ”
Muối Sa huỳnh (Quảng Ngãi) là thương hiệu văn hóa vô cùng quan trọng của tỉnh (tháng 9/2011, Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam đã cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu Muối Sa Huỳnh). Trong lịch sử đồng muối này gắn liền với công đồng dân cư văn hóa Sa Huỳnh, là văn hóa nổi tiếng được phát hiện tại Sa Huỳnh cách đây 110 năm. Đồng muối Sa Huỳnh có diện tích 110 ha, với khoảng 600 hộ Diêm dân, 2300 nhân khẩu sống chủ yếu với nghề làm muối.
Tuy Dự án chỉ lấy hơn 10 ha ruộng muối để xây dựng khu dân cư, nhưng nhiều ý kiến cho rằng, việc xây dựng Dự án nằm chồng lấn lên ruộng muối của người dân có nguy cơ “xóa sổ” luôn cả đồng muối truyền thống của Sa Huỳnh. Ông Nguyễn Duy Trinh, Chủ tịch UBND xã Phổ Thạnh cho rằng, đồng muối Tân Diêm đã gắn bó bao đời nay, có vai trò rất quan trọng đối với cuộc sống của người dân và đặc biệt là hệ sinh thái nước mặn. 
Ông Kiều Bá Đoàn (60 tuổi, thôn Tân Diêm) lo lắng: “Dân Sa Huỳnh đất chật, người đông. Đất trồng lúa, trồng hoa màu người ta cũng lấn dần để xây dựng nhà cửa, khu đô thị… Giờ đến lượt ruộng mặn cũng đang đứng trước nguy cơ bị lấy đi. Dần dần rồi đồng muối này cũng tự dẹp luôn”.
Các Diêm dân Sa Huỳnh lo lắng một khi Dự án này triển khai sẽ khiến cho diện tích muối còn lại trên cánh đồng muối Sa Huỳnh “chết” theo. “Khu dân cư mới được xây dựng lên thì sẽ có nước thải ảnh hưởng đến đồng muối. Nhà cao tầng mọc lên che chắn, bao trùm cũng khiến việc làm muối bị ảnh hưởng. Dần dần người ta sẽ bỏ đồng muối hết”, Diêm dân Nguyễn Văn Hùng nói.
Theo ý kiến của Tiến sỹ khảo cổ học Đoàn Ngọc Khôi – Phó Giám đốc Bảo tàng Tổng hợp tỉnh thì: “dự án khu dân cư kết hợp chỉnh trang đô thị Sa Huỳnh được xây dựng liền kề phía Bắc của sông Tân Diêm – Đập Cường, do đó dù có xử lý thế nào đi chăng nữa thì nước thải sinh hoạt từ khu dân cư của Dự án cuối cùng cũng chảy đổ vào sông Tân Diêm – Đập Cường gây ô nhiễm trực tiếp vì khu vực Dự án nằm ở đoạn thượng lưu của dòng chảy sông Tân Diêm – Đập Cường ra cửa biển. Khi triều cường thì nước biển từ cửa Thạch Bi hòa cùng nước sông Tân Diêm – Đập Cường chảy vào ruộng muối, làm ảnh hưởng đến chất lượng muối Sa Huỳnh, chưa kể nếu việc xử lý chất thải có tốt đi chăng nữa thì dòng muối Sa Huỳnh vẫn bị ảnh hưởng bởi không bảo đảm tính sạch của nguồn nước. Hiện nay muối Sa Huỳnh đã khó bán ra thị trường thì liệu rằng sau khi dự án hoàn thành, muối Sa Huỳnh sẽ càng khó bán ra thị trường hơn vì không an toàn về nguồn nước gây bất an cho người tiêu dùng. Khi muối không bán ra thị trường được thì một viễn cảnh không xa những người dân làm muối sẽ không làm muối nữa, một đồng muối Sa Huỳnh lâu đời đặc trưng cho văn hóa Quảng Ngãi sẽ biến mất vĩnh viễn (trước đây, đồng muối Tịnh Hòa cũng biến mất vĩnh viễn do việc đào hồ nuôi tôm).
Cần mở rộng tham vấn cộng đồng?
Được biết, ngày 02/11/2018, chủ đầu tư đã phối hợp với UBND xã Phổ Thạnh, đơn vị tư vấn đã tổ chức cuộc họp tham vấn cộng đồng dân cư chịu tác động trực tiếp Dự án, với 62 người dân tham dự. Nhiều Diêm dân chưa đồng tình với việc triển khai Dự án do đơn giá đền bù còn thấp (chỉ 110-120 triệu đồng/sào (500m2)); chưa làm rõ liệu có bảo đảm khi triển khai Dự án sẽ không làm ảnh hưởng đến diện tích muối còn lại hay không?…và đã làm đơn kiến nghị gửi đến chính quyền , các cơ quan chức năng đề nghị làm rõ những nội dung liên quan đến Dự án. Thiết nghĩ việc tham vấn cộng đồng cần mở rộng lấy ý kiến của nhiều hộ dân hơn (kể cả những hộ Diêm dân chịu ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp của Dự án) để giải quyết những vấn đề liên quan đến người dân như: tái định cư, giá đền bù, môi trường, những giải pháp bảo đảm phần diện tích muối còn lại của Diêm dân không bị ảnh hưởng… Khi có sự đồng thuận cao của người dân, thì việc triển khai Dự án mới được thuận lợi, góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và không phát sinh phức tạp về an ninh, trật tự khi triển khai thực hiện Dự án.


 

Nguồn tin: Hoàng Bảo

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Đăng nhập
Hãy đăng nhập/đăng ký thành viên để trải nghiệm đầy đủ các tiện ích trên website datquangquetoi.net
Thống kê từ 30/05/18
  • Đang Online3
  • Hôm nay657
  • Tháng này10,551
  • Tổng truy cập380,688
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây